ข่าวเด่น

ทีมนักวิจัย มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์(มวล.) คิดค้นระบบเครือข่ายเตือนภัยพิบัติดินถล่มต้นทุนต่ำแบบเรียลไทม์ ด้วยเทคโนโลยี AIoT โดยบูรณาการเครือข่าย LoRaWAN วิเคราะห์ความเสี่ยงด้วย AI และเกตเวย์ โหนดเซ็นเซอร์พลังงานแสงอาทิตย์ ใช้งานได้แม้สัญญาณอินเทอร์เน็ตล่ม ไฟฟ้าดับช่วงหน้ามรสุม ช่วยชาวบ้านพื้นที่ อ.สิชล จ.นครศรีธรรมราช เตรียมพร้อมรับมือก่อนเกิดภัยพิบัติ

ทีมนักวิจัย มวล.ประกอบด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.อจลวิชญ์ ฉันทวีโรจน์ ,Asst. Prof. Dr. Eshrat E. Alahi, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ กรกต สุวรรณรัตน์ อาจารย์ประจำสาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์และปัญญาประดิษฐ์ สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จันทิรา รัตนรัตน์ อาจารย์ประจำสำนักวิชาวิทยาศาสตร์ คิดค้นระบบเครือข่ายเตือนภัยพิบัติดินถล่มต้นทุนต่ำแบบเรียลไทม์ เตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติช่วงหน้ามรสุมแก่ชาวบ้าน อ.สิชล จ.นครศรีฯ  

รองศาสตราจารย์ ดร.อจลวิชญ์ หัวหน้าโครงการ เปิดเผยว่า พื้นที่ ต.เทพราชและต.สี่ขีด อ.สิชล จ.นครศรีธรรมราช จัดเป็นพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูงที่ต้องเผชิญกับปัญหาภัยพิบัติซ้ำซาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุทกภัย ตลอดจนความผันผวนของคุณภาพน้ำและอากาศ ทำให้ประสบภัยพิบัติดินถล่มในพื้นที่ครอบคลุมหลายหมู่บ้านได้รับผลกระทบกว่า 1,000 ครัวเรือน การพึ่งพาระบบเฝ้าระวังแบบดั้งเดิมที่มีอยู่ในปัจจุบัน ยังขาดประสิทธิภาพ ขาดความรวดเร็ว และเชื่อถือได้ ทำให้การตอบสนองต่อสถานการณ์ฉุกเฉินเป็นไปอย่างล่าช้าและขาดความแม่นยำในการคาดการณ์สถานการณ์

ตนและทีมวิจัย จึงคิดค้นระบบเครือข่ายเตือนภัยพิบัติดินถล่ม ซึ่งเป็นระบบเตือนภัยต้นทุนต่ำแบบเรียลไทม์มุ่งเน้นการบริหารจัดการภัยพิบัติเชิงรุก โดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AIoT (Artificial Intelligence of Things) ซึ่งเป็นการบูรณาการระหว่างอุปกรณ์ตรวจวัด IoT และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อให้สามารถตรวจวัดวิเคราะห์และแจ้งเตือนภัยได้อย่างทันท่วงทีและเฉพาะจุด อันจะนำมาซึ่งการลดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สิน และช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ได้อย่างยั่งยืน

รองศาสตราจารย์ ดร.อจลวิชญ์ กล่าวอีกว่า ระบบนี้มีความโดดเด่นด้วยการทำงานแบบเครือข่ายการสื่อสาร 2 ระดับ คือ 1) ช่องทางอินเทอร์เน็ต โดย อุปกรณ์เกตเวย์จะทำการส่งข้อมูลไปยังผู้ดูแลระบบทำหน้าที่วิเคราะห์ความเสี่ยงด้วย AI ที่พัฒนาด้วย Python เพื่อตรวจสอบและประมวลผล ก่อนจะแจ้งเตือนไปยังศูนย์เฝ้าระวังของชุมชนผ่านทางแอปพลิเคชัน LINE และหน้าจอสรุปผลของเว็บไซต์ (Web Dashboard)  2) คือ ในสถานการณ์ที่อินเทอร์เน็ตขัดข้อง ไฟฟ้าดับ ไม่สามารถใช้งานอินเทอร์เน็ตได้ ระบบ LoRaWAN ฉุกเฉิน จะส่งสัญญาณเตือนภัยผ่านเครือข่ายท้องถิ่นไปยังผู้ดูแลระบบโดยตรง จากนั้นผู้ดูแลระบบจะใช้วิทยุสื่อสาร (ว.แดง) เพื่อแจ้งเตือนชุมชนในพื้นที่ต่อไป

การทำงานทั้ง 2 ระบบนี้ อาศัยการติดตั้งอุปกรณ์เกตเวย์ส่วนกลางไว้บนเสาสูงเพื่อให้สามารถกระจายสัญญาณ LoRaWAN ได้อย่างครอบคลุม ไปยังโหนดเซ็นเซอร์ต้นแบบ จำนวน 5 จุด ที่พึ่งพาตนเองได้โดยใช้พลังงานแสงอาทิตย์ และเป็นระบบเซ็นเซอร์ที่ครบวงจร ทั้ง การวัดการสั่นสะเทือน, ความชื้นดิน, น้ำ ฝน, ความลาดเอียง พร้อมระบบ GPS และการบันทึกข้อมูลสำรอง ซึ่งถูกนำไปติดตั้งในพื้นที่เป้าหมายที่มีความลาดชันและความเสี่ยงสูง ทั้งนี้อุปกรณ์เกตเวย์และโหนดเซ็นเซอร์ทั้งหมด ใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์ทำให้ระบบสามารถปฏิบัติงานได้อย่างเป็นอิสระนอกโครงข่ายไฟฟ้า ตลอด 24 ชั่วโมง/ทุกวัน ช่วยแก้ปัญหาการไม่สามารถใช้งานระบบได้เมื่อไฟฟ้าดับหรือสัญญาณอินเทอร์เน็ตขัดข้องในช่วงหน้ามรสุม

นอกจากนี้ ระบบหน้าจอสรุปข้อมูลของระบบเฝ้าระวังดินถล่ม หรือหน้าแดชบอร์ดนี้ ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญส่วนหนึ่งของการตัดสินใจอัตโนมัติและการอนุมัติการแจ้งเตือน โดยระบบจะทำการดึงข้อมูลตามเวลาจริง (Real-time) จากโหนดเซ็นเซอร์ ซึ่งแสดงสถานะ"ออนไลน์" บ่งชี้ว่าสถานีตรวจวัดทั้ง 5 แห่งกำลังทำงานเป็นปกติ แผนที่ที่แสดงผลในระบบยังแสดงตำแหน่งของโหนดต่างๆ พร้อมทั้งสถานะ โดยสีเขียว หมายถึง สภาวะปลอดภัย

“ขอขอบคุณมูลนิธิ Asia Pacific Network Information Centre (APNIC) ผู้บริหารโครงการ Information Society Innovation Fund (ISIF Asia) ผู้สนับสนุนทุนวิจัยในการดำเนินงานโครงการนี้ และทีมผู้ช่วยนักวิจัย ประกอบด้วย นายศรัณย์ หวันกะเหร็ม นายชามิล อะหลี Mr. Ushaloy Chakma และนายอาหมัดอาดูวา ดาโอะ” รองศาสตราจารย์ ดร.อจลวิชญ์ กล่าวในตอนท้าย

ข่าวและภาพ : ชลธิชา ลิมปิติ ส่วนสื่อสารองค์กร 
ขอบคุณภาพประกอบข่าวเพิ่มเติมจาก สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี
องค์การบริหารส่วนตำบลสี่ขีดและองค์การบริหารส่วนตำบลเทพราช อ.สิชล จ.นครศรีธรรมราช